قالب بتنی که با بهترین متریال و بالاترین دقت ساخته شده، تفاوت بین یک سازه بتنی باکیفیت با نوع موج‌دار و ضعیف آن است. فرایند ساخت قالب بتن شاید در نگاه اول ساده به نظر برسد؛ اما دقت در ابعاد، استفاده از تجهیزات به‌روز و دقیق و انتخاب مواد اولیه باکیفیت برای ساخت آن، ریزه‌کاری‌هایی است که بدون آن‌ها خروجی کار کیفیت جالبی نخواهد داشت.
روش ساخت قالب فلزی بتن به‌صورت گام‌به‌گام
در حالت کلی، قالب‌های فلزی بتن استاندارد، به نحوی ساخته می‌شوند که در برابر تمامی عوامل بالا مقاومت کافی را داشته باشند. درصورتی‌که شرایط یک پروژه خارج از عرف و بارهای وارده به قالب بیشتر از حالت معمول باشد، باید قالب به‌صورت سفارشی ساخته شود.
مراحل ساخت یک قالب استاندارد و باکیفیت، به شرح زیر است:
1- انتخاب مواد اولیه
یکی از بهترین انواع ورق فولادی، ورق فولاد مبارکه با ضخامت استاندارد 3 میلی‌متر است که می‌توان برای تولید قالب بتن استفاده کرد. ضخامت این ورق در تمام سطوح یکسان است و قالب ساخته شده با آن بتنی صاف و صیقلی، با دقت ابعادی مناسب و بدون خط و خش تحویل می‌دهد.
امکان ساخت قالب بتن با تسمه ورق فولاد غرب یا تسمه فابریک (تسمه کششی ساخته شده از شمش) هم وجود دارد. این نوع قالب‌ها قیمت پایین‌تری نسبت به قالب ساخته شده از ورق فولاد مبارکه دارند.
2- کنترل کیفی ورق
درست است که ورق فولاد مبارکه به خاطر کیفیت خود شهرت دارد؛ اما بازرسی آن برای اطمینان از کیفیت نهایی قالب، ضروری است. در کنترل کیفیت، ضخامت ورق در سطوح مختلف و همچنین سطح آن از نظر داشتن خوردگی و موج، بررسی می‌شود.
3- صاف کردن ورق
کارخانه‌های تولیدکننده ورق سیاه یا ورق فولادی، آن را به‌صورت کویل (رول) تحویل می‌دهند و برای تولید قالب از آن، باید ابتدا کویل باز و ورق صاف شود. بعد از صاف کردن ورق با غلتک، آن را در ابعاد موردنظر برش می‌زنند.
برای برش زدن بخش‌های مختلف قالب از واتر جت، لیزر، پلاسما یا گیوتین استفاده می‌شود تا ابعاد نهایی دقیق از آب دربیاید.
4- آماده‌سازی بخش‌های مختلف قالب
بعد از برش زدن بخش‌های مختلف قالب، نوبت به سوراخ‌کاری یا پانچ کفی (محل عبور بولت‌ها) و تسمه‌های قالب می‌رسد. تسمه‌های قالب با دستگاه پانچ و در فواصل 5 سانتی‌متری سوراخ می‌شوند تا اتصال قالب‌ها به یکدیگر امکان‌پذیر شود.
5- اتصال کفی به تسمه (جوشکاری)
درصورتی‌که قالب از نوع لبه خم باشد، لبه‌های کفی قالب بعد از پانچ در ابعاد موردنظر خم می‌شوند. اگر قالب از نوع جوشی باشد، ابتدا آن را در شابلون مونتاژ (برای دقت ابعاد و زاویه‌ها) قرار می‌دهد و بعد از 4 نقطه به کفی جوش می‌دهند تا فرایند جوشکاری اصلی راحت‌تر پیش برود.
در مرحله بعدی، جوشکاری تسمه‌ها تکمیل می‌شود و پشت‌بندها هم به کفی قالب جوش داده می‌شوند. برای جوشکاری ممکن است از CO2 یا قوس الکتریکی یا هردوی آن‌ها استفاده شود. جوش CO2 باعث می‌شود نتیجه کار تمیزتر باشد و مقاومت و استحکام ورق بالا برود.
6- کنترل کیفی
در این مرحله کیفیت برش و جوشکاری، ضخامت ورق و همچنین مسطح بودن آن موردبررسی قرار می‌گیرد. بعد از تائید هر قالب، روی آن سمباده می‌کشند تا آماده رنگ‌آمیزی شود.
7- رنگ‌آمیزی قالب
برای جلوگیری از زنگ زدن و خوردگی قالب، آن را رنگ‌آمیزی می‌کنند. رنگ معمول قالب‌ها آبی است؛ اما امکان تغییر آن به سفارش مشتری وجود دارد.
بعد از رنگ‌آمیزی، قالب‌ها بسته‌بندی و بر اساس سایز، انبار می‌شوند.
پیش‌نیاز تولید قالب بتن؛ عواملی که نباید نادیده گرفته شوند
بدون در نظر گرفتن عوامل زیر، قالب بتن کیفیت لازم را نخواهد داشت:
وزن بتن، سرعت و ارتفاع بتن‌ریزی
این عامل تعیین‌کننده ضخامت و نوع اتصال لبه‌های قالب به آن است. هر چقدر وزن بتن و سرعت و ارتفاع ریختن آن بیشتر شود، فشار روی قالب بتن هم بیشتر خواهد بود و ورق‌های نازک و غیراستاندارد، زیر فشار بالا خم و دفرمه می‌شوند یا حرکت می‌کنند.
ضخامت استاندارد ورق فولادی برای ساخت قالب بتن، 3 میلی‌متر است؛ اما امکان ساخت آن با ضخامت بالاتر برای پروژه‌های بتن‌ریزی سنگین وجود دارد. همچنین قالب‌هایی که لبه‌های آن‌ها با خم کردن ورق کف (اصطلاحاً قالب لبه خم) ساخته می‌شوند، مقاومت بیشتری نسبت به قالب‌های لبه جوشی دارند.
نوع سیمان مورداستفاده در بتن
نوع سیمان پرتلند مورداستفاده در ساخت قالب بتن فلزی، تأثیر زیادی در سرعت سفت شدن آن دارد. در نتیجه می‌تواند تعیین‌کننده فشار وارده بر قالب بتن هم باشد. یک قالب استاندارد، با تغییر سرعت سفت شدن بتن، استحکام خود را از دست نمی‌دهد.
فصل بتن‌ریزی
هر چقدر دمای هوا سردتر باشد، سرعت سفت شدن بتن کاهش پیدا می‌کند و فشار در مدت طولانی‌تری به قالب وارد می‌شود. یک قالب استاندارد، هم برای بتن‌ریزی در فصل سرد و هم فصل گرم قابل‌استفاده است.
ویبره و اسلامپ بتن
هرچقدر نیاز بتن به ویبره کردن بیشتر باشد، تراکم آن هم بیشتر است و در نتیجه فشار سنگین‌تری هم به قالب وارد می‌کند. اسلامپ هم میزان روان بودن بتن است. هر چقدر اسلامپ بتن کمتر باشد، قالب را کمتر تحت‌فشار قرار می‌دهد.
بارهای ناشی از سازه
به غیر از بارهای ناشی از فشار، مکش و ویبره بتن، باید تأثیر بارهای زیر را هم در ساخت قالب بتن در نظر گرفت:
- بار مرده مثل وزن خود قالب و اتصالات آن، بتن داخل قالب و آرماتورهای داخل بتن
- بار زنده مثل بار ناشی از حرکت و وزن کارگران، وسایل و تجهیزات
- بار ناشی از تغییرات دمایی
- بار افقی یا مجموع بارهای وارده بر سازه
- بار ناشی از فشار رانشی سازه
منبع : omranmarket.com
