تعویض روغن دیزل ژنراتور نقش پررنگی در مدت زمان عمر قطعات موتوری دارد و باید متوجه این موضوع باشیم که بهترین و معروف ترین تجهیزات موتوری هم در صورت بی توجهی عمر کمی خواهند داشت یا مدام درگیر تعمیرات خواهند بود.
هرچند ما در این مطلب به اهمیت این موضوع می‌پردازیم؛ اما باید توجه داشته باشید که زمان و نحوه تعویض روغن و سایر موارد مرتبط، جزئی از مواردی هستند که در زمان خرید دیزل ژنراتور و با توجه به مدل و برند انتخابی به آن اشاره می‌شود.
روغن در دیزل ژنراتور چه کاربردهایی دارد؟
روغن در دیزل ژنراتور کاربردهای زیادی دارد که بی توجهی به تعویض به موقع آن، باعث اختلال در عملکرد شده و موتور دچار آسیب‌های جدی و جبران ناپذیری می‌شود. پس بهتر است قبل از تعویض روغن، آن‌ها را بدانیم و با هر یک آشنا باشیم.
- روان سازی
کاربرد اصلی روغن روان‌سازی بوده و از این خاصیت برای روان‌کردن سطوح متحرک مثل بلبرینگ‌ها، دنده‌ها، محورها و… استفاده میکند. این ویژگی، اصطکاک بین قطعات را کاهش داده و به تبع آن، خرابی نیز کاهش پیدا میکند.
- خنک سازی
روغن، حرارت تولیدی توسط موتور را جذب میکند و از طریق سیستم خنک کننده رادیاتور خارج میکند. همین عامل باعث می‌شود دمای کلی انجین نیز کاهش یافته و سلامت آن نیز حفظ شود.
- پاکسازی
طی فرایند انجین، ناخالصی‌هایی از ذرات و رسوبات توسط روغن جذب شده و از موتور دور می شوند.
- حفظ ظرفیت
روغن نقشی مهم در حفظ ظرفیت ترمزها و سیستم‌های هیدرولیک را از طریق کنترل حرکت بر عهده دارد.
چطور متوجه شویم که باید روغن موتور را تعویض کنیم؟
زمان تعویض روغن دیزل ژنراتور به عوامل مختلفی بستگی دارد. اما با چند روش می‌توان این زمان را شناسایی و نسبت به تعویض روغن اقدام کرد. عواملی مثل:
- استفاده از دفترچه یا ویدئوی راهنمای دستگاه
- کمک گرفتن از روش‌های آزمایشگاهی
- ثبت و بررسی ساعات کارکرد دستگاه
- بررسی وضعیت و رنگ روغن
- استفاده از تجربیات و توجه به توصیه‌های فنی
استفاده از دفترچه یا ویدئوی راهنمای دستگاه
یکی از بهترین راه‌ها برای شناسایی زمان تعویض روغن، مراجعه به دفترچه راهنما یا ویدئوهای آموزشی تولیدکننده دستگاه است. تولیدکننده ای مثل شرکت پارسیان پیشرو صنعت، دستورالعمل‌هایی را در مورد فاصله زمانی بین هر تعویض، نوع روغن و همچنین کیفیت روغن با توجه به نوع و مدل دستگاه آماده کرده و در هنگام خرید در اختیار خریدار قرار می‌دهند.
کمک گرفتن از روش‌های آزمایشگاهی
با اینکه این روش، زحمت زیادی برای شما ایجاد میکند؛ اما شناسایی آلودگی‌ها، ذرات معلق، ویژگی‌های فیزیکی و شیمیایی و… را به طور دقیق‌تری انجام می‌دهند. با این کار و به کمک نتایج به دست آمده از آزمایشگاه، شما به صورت دقیق می‌توانید متوجه شوید که آیا زمان تعویض روغن رسیده است؟
ثبت و بررسی ساعات کارکرد دستگاه
با ثبت ساعت کارکرد دستگاه و همچنین بسته به مدل دستگاه - هر ۱۰۰ تا ۲۰۰ ساعت کارکرد یا هر ۶ ماه یکبار- می‌توانید تصمیم به تعویض روغن دیزل بگیرید. این روش یکی از روش‌های سنتی تشخیص است؛ اما روشی ثابت‌شده و کارا محسوب می‌شود.
توجه داشته باشید که علاوه بر توجه به مدل و ساعاتی که ذکر شد؛ باید به این نکته هم توجه کرد که اگر ژنراتور در شرایط سنگین، یا وضعیت آب و هوایی گرم با دمای بالا کار کند؛ باید زودتر روغن آن تعویض شود.
بررسی وضعیت و رنگ روغن
از قدیم گفته اند رنگ رخساره خبر از سر درون می‌دهد. در صورتی که روغن تمیز و شفاف باشد؛ نیاز به تعویض آن به جز در شرایطی خاص احساس نمی‌شود. اما در صورتی که روغن تیره بوده و آلودگی و ذرات معلق داشته باشد؛ ممکن است نیاز به تعویض داشته باشد.
استفاده از تجربیات و توجه به توصیه‌های فنی
در اکثر مواقع گوش دادن به حرف افراد باتجربه، راهگشا بوده و هست. برای تعویض روغن موتور دیزل ژنراتور نیز، گوش دادن به توصیه‌های فنی و تجربیات شخصی افرادی که با ژنراتورهای دیزلی کار کرده اند؛ تا حدودی توصیه می‌شود.
برای تعویض روغن دیزل ژنراتور چه کارهایی انجام دهیم؟
ابزارها و مواردی مثل آچار فیلتر روغن، ظرف تخلیه روغن، قیف مخصوص پر کردن، عینک و دستکش ایمنی، فیلتر روغن جدید و روغن موتور مناسب با مشخصات پیشنهاد شده در هنگام خرید دیزل ژنراتور را آماده کنید.
قبل از اینکه ۴ مرحله اصلی را پیش ببرید؛ این اقدامات را انجام دهید:
- ژنراتور را خاموش کنید، ولی اجازه دهید موتور اندکی گرم بماند. چرا که روغن گرم بهتر و سریع‌تر تخلیه می‌شود.
- سرباتری‌ها را قطع کنید و با این کار از روشن‌شدن اتفاقی موتور جلوگیری کنید.
- تهویه مناسب محیط را فراهم کنید.
- از همه مهم‌تر اینکه محیط کار را ایمن‌سازی کنید.
حالا دیگر با خیال راحت می‌توانید ۴ مرحله اصلی را شروع کنید و به پایان برسانید.
مرحله اول: روغن کارکرده را از کارتل موتور دیزل ژنراتور تخلیه کنید.
جهت شروع فرایند تعویض روغن دیزل ژنراتور، باید به طور کامل روغن کارکرده را از موتور خارج کنید. به همین منظور
- پیچ تخلیه روغن که معمولا در قسمت پایین موتور قرار دارد را پیدا کنید و ظرف تخلیه را در زیر آن قرار دهید.
- با احتیاط کامل، پیچ را باز کنید و صبر کنید تا تمام روغن کارکرده خارج شود.
- مطمئن شوید که روغن کاملا تخلیه شده و سپس پیچ را مجدد ببندید و مطمئن شوید نشتی وجود نداشته باشد.
نکته: اگر روغن بیش از حد رقیق یا سیاه باشد؛ ممکن است مشکلاتی در احتراق یا آب‌بندی موتور وجود داشته باشد که باید هرچه سریع‌تر آن را بررسی کنید.
مرحله دوم: فیلتر روغن را جهت جلوگیری از گردش مجدد آلودگی‌ها تعویض کنید.
از آنجا که فیلتر روغن، ذرات و ناخالصی‌ها را جذب میکند؛ عضو کلیدی سیستم روان‌کاری محسوب می شود. پس اگر همزمان با تعویض روغن، تعویض نشود؛ آلودگی‌های قبلی همچنان باقی می‌مانند و مجددا وارد مدار می‌شوند.
برای تعویض فیلتر روغن باید:
- فیلتر قبلی را با آچار مخصوص خود باز کنید و فیلتر را خارج کنید.
- محل نصب آن را با پارچه ای؛ تمیز کنید.
- فیلتر جدید را نصب کنید و قبل از نصب، حلقه لاستیکی آن را با کمی روغن چرب کنید.
- با توجه به توصیه‌های تولید کننده فیلتر را ببندید.
مرحله سوم: روغن جدید را با حجم و ویسکوزیته و برند مورد تایید تولیدکننده آماده کنید.
در این مرحله باید با توجه به توصیه‌های تولیدکننده روغن جدید را به موتور اضافه کنید. به همین منظور باید:
- روغن مخصوص همان موتور را که معمولا روغن 15W40 و معمولا بین ۱۲ تا ۲۵ لیتر نیاز است را آماده کنید.
- درپوش را باز کنید و با استفاده از قیف، روغن را به آرامی وارد موتور کنید.
- با استفاده از گیج اندازه گیری، میزان روغن را بررسی کنید و در صورتی که به سطح نرمال رسید؛ فرایند را متوقف کنید.
مرحله چهارم: عملکرد دیزل ژنراتور را پس از تعویض روغن بررسی کنید.
حالا وقت آن است که موتور را روشن کنید و برای چند دقیقه فرصت دهید تا روغن در سیستم به گردش در آمده و سپس:
- اطراف پیچ تخلیه و فیلتر را بررسی کنید و از وجود نشتی احتمالی مطمئن شوید.
- گیج اندازه گیری را بررسی کنید و در صورتی که سطح روغن افت کرده است به آن روغن اضافه کنید تا به سطح نرمال برسد.
- در حین کار، همچنان نمایشگرهای روغن و دمای موتور را در نظر داشته باشید.
جمع بندی
فرایند تعویض روغن دیزل ژنراتور - مخصوصا برای یک آدم فنی - کاری ساده است. اما اگر همین کار ساده با دقت، با توجه به موارد فنی مورد تایید شرکت تولیدکننده و همچنین با رعایت مسائل ایمنی انجام نشود؛ دردسرهای زیادی ایجاد میکند. پس حتما این فرایند را حداقل برای روزهای اول با نظارت ناظرین شرکت تولیدکننده انجام دهید.
